Độ tương phản màn hình là gì? Hiểu đúng để chọn màn hình điện thoại đã mắt

Độ tương phản màn hình là tỷ lệ chênh lệch giữa mức độ sáng nhất (màu trắng) và mức độ tối nhất (màu đen) mà một tấm nền hiển thị có thể xuất ra được. Trong bài viết này, Trung sẽ giúp bạn bóc tách từ gốc đến ngọn xem bản chất của độ tương phản hoạt động ra sao trên thiết bị, phân biệt dải tương phản tĩnh với tương phản động và chia sẻ kinh nghiệm chọn lựa màn hình chuẩn bài nhất nhé.

1. Độ tương phản màn hình là gì?

Độ tương phản màn hình (ký hiệu là Contrast Ratio) chính là tỷ lệ chênh lệch giữa mức độ sáng nhất (màu trắng) và mức độ tối nhất (màu đen) mà màn hình có thể hiển thị được.

Trung lấy ví dụ số cụ thể thường thấy trên các bảng thông số cho bạn dễ hình dung liền nè:

• Màn hình có độ tương phản 1000:1 tức là điểm màu trắng sẽ sáng gấp 1000 lần so với điểm màu đen của chính màn hình đó.
• Màn hình có độ tương phản 3000:1 hay vô cực:1 (thường thấy trên màn hình OLED/AMOLED) thì khoảng cách này rộng hơn rất nhiều, lúc này màu đen sẽ sâu thẳm vì các điểm ảnh được tắt hoàn toàn.

Thông số này cực kỳ quan trọng vì nó quyết định xem hình ảnh bạn nhìn có "chiều sâu" và nổi khối hay không. Độ tương phản càng cao thì các bậc màu sắc chuyển giao giữa vùng sáng và vùng tối càng mịn màng, giúp hình ảnh trông sắc nét, sống động hơn rõ rệt chứ không bị mờ mờ, xám xịt như các dòng màn hình chất lượng kém.

2. Phân biệt độ tương phản tĩnh và độ tương phản động

Khi đi chọn mua tivi, màn hình máy tính hay điện thoại cũ hằng ngày, anh em rất dễ bị bủa vây trước những con số tỷ lệ chênh lệch lên đến hàng triệu lần. Thực chất, các hãng công nghệ luôn chia chỉ số này làm hai trường phái trái ngược nhau:

• Độ tương phản tĩnh (Static Contrast): Đây là tỷ lệ sáng–tối đo được trong cùng một thời điểm, trên cùng một khung hình cố định. Thông số này phản ánh khả năng thật sự bẩm sinh của tấm nền phần cứng. Ví dụ màn IPS LCD thường đạt mức 1000:1, còn phôi màn OLED/AMOLED sẽ đạt ngưỡng vô cực hằng đêm.
• Độ tương phản động (Dynamic Contrast): Đây là con số đo được khi màn hình tự động điều chỉnh tăng giảm dải đèn nền ở các phân cảnh khác nhau. Vì đo ở các thời điểm độc lập nên thông số xuất ra thường cực kỳ khủng, lên tới 10.000.000:1 hay 50.000.000:1, nhưng chủ yếu dùng để marketing quảng cáo che mắt người dùng phổ thông.

Khi anh em đọc bảng kỹ thuật, nếu chỉ thấy hãng chèn con số dynamic contrast to đùng gắt mắt mà hoàn toàn giấu nhẹm đi chỉ số static contrast thực tế, anh em bắt buộc nên thận trọng tối đa.

3. Đừng nhầm độ tương phản với độ sáng màn hình

Trung thấy có đến 90% anh em lướt web hằng ngày hay bị nhầm lẫn tai hại giữa hai khái niệm này, thực chất chúng gánh hai nhiệm vụ phần cứng hoàn toàn độc lập:

• Độ sáng màn hình (Brightness): Chỉ đơn thuần quyết định dải hiển thị tổng thể đang sáng rực lên hay tối bớt đi hằng giờ hằng ngày, đo bằng chỉ số độ chói nits.
• Độ tương phản màn hình (Contrast): Là khoảng cách định vị giữa nấc trắng sáng nhất và đen tối nhất. Nếu anh em tăng thông số này quá tay hằng ngày, hệ thống sẽ bị lỗi bệt màu; các vùng sáng bị cháy sáng trắng xóa mất nét, còn các vùng tối dính chặt thành một mảng đen bệt vô cùng khó chịu vòng ngoài.

Ví dụ thực tế cho anh em dễ hình dung: Nếu một chiếc điện thoại tầm trung có độ sáng nits rất cao nhưng độ tương phản kém, hình ảnh nhìn vào sẽ bị phẳng lỳ, mờ đục và nhạt nhẽo vì màu đen bị biến thành màu xám tro rất khó chịu. Ngược lại, một chiếc màn hình tuy có độ sáng tối đa không quá cao nhưng lại sở hữu độ tương phản vượt trội (vùng đen tối hẳn, vùng sáng rõ ràng) thì lại đáng tiền hơn rất nhiều. Kiểu màn hình này cực kỳ lý tưởng để anh em nằm xem phim ban đêm trong phòng tối hằng giờ liền mà đôi mắt vẫn luôn dịu mát, nhẹ nhàng và hoàn toàn không lo bị mỏi mắt.

4. Công nghệ tương phản trên các loại tấm nền màn hình hiện nay

Tùy thuộc vào công nghệ chế tạo tấm nền, dải độ tương phản màn hình của thiết bị sẽ có những đặc tính phần cứng riêng biệt:

• Màn hình IPS (LCD): Đây là dòng màn hình quốc dân trên máy tính và laptop văn phòng. Tỷ lệ tương phản phổ biến của nó nằm ở ngưỡng 1000:1 (một số dòng IPS Black cao cấp được đẩy lên 2000:1). Điểm cộng của IPS là góc nhìn rộng và màu sắc trung thực, nhưng điểm trừ chí mạng là khi bạn xem phim trong phòng tối, màu đen hiển thị nhìn sẽ hơi ngả sang màu xám đậm do bị ánh sáng đèn nền chiếu xuyên qua.
• Màn hình VA: Dòng này sở hữu độ tương phản ấn tượng hơn hẳn IPS, thường đạt từ 3000:1 trở lên. Sắc đen trên màn hình VA lên sâu và rõ nét hơn, cực kỳ phù hợp cho những anh em có sở thích cày phim chiếu rạp hoặc chơi các tựa game có nhiều bối cảnh đêm tối.
• Màn hình OLED / AMOLED: Đây chính là ông vua tuyệt đối về khả năng hiển thị màu đen. Khác với màn LCD xài đèn nền, mỗi một điểm ảnh pixel trên phôi OLED/AMOLED có cấu tạo tự phát sáng hoàn toàn độc lập. Khi cần hiển thị màu đen, hệ điều hành sẽ ra lệnh cho các pixel tại vùng đó tắt điện hoàn toàn, đưa độ sáng chạm mức 0 nits. Chính vì vậy, tỷ lệ tương phản của màn hình OLED đạt mức gần như vô cực, giúp các nội dung HDR có hồn, rực rỡ và nổi khối siêu thực.
• Màn hình Mini-LED: Đây là giải pháp nâng cấp cho màn hình LCD bằng cách sử dụng hàng nghìn bóng đèn LED siêu nhỏ kết hợp với công nghệ Local Dimming (làm mờ cục bộ). Nó giúp màn hình chủ động tắt bật đèn nền theo từng vùng nhỏ, cải thiện độ tương phản tĩnh lên rất cao gần tiệm cận với OLED, phổ biến trên các dòng máy tính bảng iPad Pro hay laptop cao cấp

5. Tư vấn chọn thông số độ tương phản chuẩn chỉnh theo nhu cầu thực tế

Để giúp bạn không bị lãng phí tiền bạc khi đi mua sắm thiết bị, Trung đã đúc kết lại bảng lựa chọn mức độ tương phản tối ưu nhất cho từng nhu cầu công việc:

Trong quá trình xài máy, anh em mình khó mà tránh khỏi những lúc vô ý làm rơi rớt điện thoại. Nếu chẳng may mặt kính bên ngoài bị nứt rạn râm ran nhưng phôi hiển thị bên dưới vẫn sáng đẹp, dải màu sắc vẫn chuẩn chỉnh không sọc nhòe loang mực, bạn hãy xem ngay bài viết chia sẻ kinh nghiệm thực chiến này để tự bắt bệnh tại nhà nhằm tiết kiệm tối đa chi phí nhé: Sửa màn hình điện thoại: Khi nào tự xử được, khi nào phải mang qua FU Mobile?.

Ngược lại, nếu phôi màn hình bên dưới đã bị chấn thương phần cứng quá nặng, xuất hiện các vệt loang mực tối đen mất hẳn hiển thị hoặc đơ liệt cảm ứng hoàn toàn, bạn hãy mang thiết bị ghé FU Mobile để anh em thợ bên mình hỗ trợ sửa điện thoại lấy ngay, báo đúng giá rõ ràng trước mặt khách và kiểm tra lỗi hoàn toàn miễn phí nhé. 

Hy vọng qua những lời chia sẻ từ góc nhìn của Trung đã giúp bạn hiểu rõ bản chất công nghệ hiển thị để từ đó dễ dàng chọn lựa thiết bị giải trí ưng ý nhất cho mình dựa trên thông số độ tương phản màn hình.