Mật độ điểm ảnh PPI là gì? Giải mã PPI, DPI và cách chọn màn hình chuẩn

Mật độ điểm ảnh (PPI) là số lượng pixel hiển thị trên mỗi inch vuông của màn hình, dùng để đo mức độ dày đặc và độ mịn của hình ảnh. Trong bài viết này, Trung sẽ giúp bạn bóc tách từ gốc đến ngọn xem bản chất của thông số này hoạt động ra sao, nó khác gì với độ phân giải và chia sẻ kinh nghiệm chọn lựa màn hình chuẩn nhất nhé.

1. Mật độ điểm ảnh là gì?

Mật độ điểm ảnh (Pixels Per Inch, ký hiệu là PPI) là thông số kỹ thuật phần cứng biểu thị tổng số lượng các hạt ô vuông phát sáng siêu nhỏ (pixel) được nén chặt vào bên trong một inch vuông vật lý của màn hình. Anh em cứ hiểu đơn giản thông số này cho biết mức độ dày đặc của ma trận điểm ảnh; chỉ số PPI càng cao nghĩa là các hạt pixel xếp dập càng san sát nhau, giúp cho mọi hình ảnh, chữ nghĩa hiển thị ra vòng ngoài sắc nét sắc sảo, trơn láng và loại bỏ hoàn toàn hiện tượng răng cưa ở viền icon.

Nhiều người đi mua máy thường bị lầm tưởng rằng độ phân giải (như Full HD, 2K, 4K) mới là thứ quyết định độ nét. Nhưng thực tế, độ phân giải chỉ là tổng số lượng pixel có trên màn hình mà thôi. Còn PPI mới là thước đo chính xác xem các pixel đó được xếp dày đặc hay thưa thớt. Khi số lượng PPI càng cao, kích thước của từng ô vuông pixel sẽ càng nhỏ mịn, giúp mắt người không còn nhìn thấy các đường rạn vỡ hạt, mang lại trải nghiệm thị giác cực kỳ cao cấp.

2. Phân biệt rõ ràng giữa PPI, Độ phân giải và chỉ số DPI

Để anh em không bị rối bời trước các thuật ngữ của nhà sản xuất, Trung xin phân chia ranh giới rõ ràng cho 3 khái niệm này:

• Độ phân giải: Là tổng số lượng pixel đếm được theo chiều ngang và chiều dọc (Ví dụ: Full HD là 1920 x 1080). Trung lấy ví dụ, nếu bạn bê nguyên độ phân giải Full HD này bỏ lên một màn hình điện thoại 6 inch và một chiếc màn hình Tivi 32 inch, rõ ràng chiếc điện thoại nhìn sẽ nét hơn Tivi gấp vạn lần vì các pixel không bị kéo giãn ra.
• Mật độ điểm ảnh (PPI - Pixels Per Inch): Là mật độ thực tế ngự trị trên phôi hiển thị phần cứng, quyết định trực tiếp xem mắt anh em có nhìn thấy các hạt ô vuông li ti hay không hằng giây.
• Chỉ số DPI (Dots Per Inch): Đây là thuật ngữ dùng chủ yếu trong ngành in ấn, biểu thị số lượng chấm mực mà máy in có thể dập xuống một inch giấy, hoặc mật độ chấm của file ảnh thô. Anh em đi mua điện thoại hay màn hình máy tính thì chỉ cần soi chỉ số PPI, tránh nhầm lẫn sang DPI của ngành in nhé.

3. Công thức tính mật độ điểm ảnh và ví dụ minh họa đời thực

Để tính ra được số PPI của một chiếc màn hình, các kỹ sư thường áp dụng công thức toán học dựa trên định lý Pitago để tìm số pixel trên đường chéo, rồi chia cho kích thước inch của màn hình. Công thức của nó sẽ là:

Trung lấy một ví dụ số thực tế trên hai chiếc điện thoại  cho bạn dễ hình dung liền nè:

• Máy A (Màn hình 6.1 inch, độ phân giải Full HD+ 2340 x 1080): Áp dụng công thức trên, ta tính ra được mật độ điểm ảnh của máy đạt khoảng 422 PPI – nhìn cực kỳ sắc nét.
• Máy B (Màn hình 6.7 inch, cũng chạy độ phân giải Full HD+ 2340 x 1080): Vì kích thước màn hình lớn hơn nên khi chia ra, số lượng PPI bị kéo tụt xuống chỉ còn khoảng 384 PPI.

Bởi vậy mới nói, màn hình càng lớn mà độ phân giải không chịu tăng theo thì chắc chắn dải hiển thị sẽ bị thưa hạt và bớt mịn màng đi phần nào. Nếu bạn không muốn tính toán nhức đầu,  có thể lên mạng gõ các công cụ "PPI Calculator", chỉ cần nhập thông số là nó tự bấm ra kết quả ngay lập tức.

4. Bao nhiêu PPI là đủ cho đôi mắt ? Gợi ý theo từng thiết bị

Mắt người có một giới hạn vật lý bẩm sinh. Khi một màn hình vượt qua một ngưỡng độ mịn nhất định ở khoảng cách nhìn cố định , võng mạc sẽ bị đánh lừa hoàn toàn, anh em tăng thêm số PPI cao hơn nữa cũng trở nên vô nghĩa:

Để bạn dễ dàng nhận diện sức mạnh hiển thị thực tế khi đi chọn mua thiết bị, Trung đã cập nhật bảng thông số kèm các dòng máy thực tế tiêu biểu dưới đây:

Anh em có thể thấy rõ ràng một sự thật phần cứng: Khoảng cách nhìn của đôi mắt càng xa phôi kính bảo vệ bao nhiêu thì chỉ số PPI yêu cầu để giải cứu độ nét lại càng giảm bớt đi bấy nhiêu. Việc chạy đua theo các con số PPI khổng lồ trên quảng cáo thương mại thực chất chỉ làm chip đồ họa GPU gánh dòng áp sạc gắt hơn hằng giây, dễ làm ngập nhiệt lượng inside khiến máy của anh em nhanh bị phồng pin và nóng ran mặt lưng.

Nếu  của bạn vô tình bị rơi nứt vỡ kính bên ngoài nhưng phôi hiển thị bên dưới vẫn sáng đẹp, các pixel vẫn lên màu chuẩn mịn, bạn hãy tự kiểm tra lỗi tại nhà qua bài viết này để tiết kiệm tiền nhé: Sửa màn hình điện thoại: Khi nào tự xử được, khi nào phải mang qua FU Mobile?.

5. Những yếu tố khiến cùng một số PPI nhưng nhìn vẫn khác nhau

Trung đi sửa máy  gặp rất nhiều trường hợp hai chiếc điện thoại thông số PPI y chang nhau, nhưng khi đặt cạnh nhau thì chiếc này lại nhìn nét và trong trẻo hơn chiếc kia rõ. Lý do là vì độ nét cảm nhận ngoài mắt còn bị chi phối bởi các yếu tố phần cứng sau:

• Bản chất của loại tấm nền: Màn hình OLED, AMOLED  luôn cho độ tương phản vượt trội và màu đen sâu tuyệt đối, giúp các cạnh viền của icon hay chữ viết nổi bật hẳn lên so với tấm nền IPS LCD thông thường.
• Kiểu sắp xếp điểm ảnh phụ: Màn LCD  xài kiểu xếp RGB truyền thống, trong khi màn OLED lại hay xài kiểu xếp PenTile (chia sẻ pixel). Chính vì kiểu xếp PenTile này nên , một số màn hình OLED nếu có số PPI bằng màn LCD thì nhìn kỹ dải phông chữ vẫn sẽ có cảm giác hơi bị mờ nhẹ ở biên, đòi hỏi màn OLED phải có PPI cao hơn để bù đắp lại.
• Thuật toán của hệ điều hành: Khả năng làm mượt chữ của các phần mềm ứng dụng  cũng đóng góp một phần cực lớn giúp đánh lừa thị giác, làm dải hiển thị nhìn mịn màng hơn thực tế.

Trong trường hợp tấm nền đã chấn thương phần cứng nặng nề, xuất hiện sọc nhòe, chết hàng loạt điểm ảnh tối đen hoặc đơ liệt cảm ứng hoàn toàn , bạn hãy mang máy ghé FU Mobile để anh em kỹ thuật hỗ trợ sửa điện thoại lấy ngay, báo đúng giá và kiểm tra máy miễn phí hoàn toàn nhé. 

Hy vọng qua những lời chia sẻ của Trung đã giúp bạn hiểu rõ bản chất và tự tin chọn lựa đúng chuẩn công nghệ mật độ điểm ảnh.