Frame Rate vs Refresh Rate: Khác biệt cốt lõi và cách chọn thông số phù hợp

Frame rate vs Refresh rate là hai khái niệm cực kỳ quan trọng quyết định độ mượt mà khi bạn chơi game, xem phim hay vuốt chạm trên điện thoại hằng ngày nhưng lại rất hay bị hiểu nhầm là một. Hiểu một cách sơ thôi thì frame rate (số FPS) là lượng khung hình mà con chip hay card đồ họa vẽ ra được, còn refresh rate (số Hz) là tốc độ mà màn hình của bạn nhấp nháy hiển thị các khung hình đó ra ngoài mắt. 

Trong bài viết này, Trung sẽ chia sẻ thật lòng và súc tích để bạn hiểu rõ mối quan hệ cộng sinh giữa hai thông số này, tránh bị lọt vào ma trận thông số phức tạp khi đi mua máy cũ hay thay thế linh kiện hằng ngày.

1. Frame Rate (FPS) là gì?

Frame rate hay còn gọi là tốc độ khung hình, là số lượng hình ảnh tĩnh mà bộ xử lý đồ họa (GPU) kết hợp với chip CPU và RAM có thể tạo ra được trong vòng một giây hằng ngày. Đơn vị đo của thông số này là FPS (Frames Per Second).

Để anh em dễ hình dung, một bộ phim hay một trò chơi thực chất là một chuỗi gồm hàng nghìn bức ảnh tĩnh được lật liên tục với tốc độ siêu nhanh. Nếu phần cứng máy của bạn càng mạnh, GPU sẽ vẽ được càng nhiều bức ảnh trong một giây, giúp các chuyển động của nhân vật hằng ngày trở nên cực kỳ chi tiết, sống động và không bị gián đoạn. Các mức FPS phổ biến hiện nay bao gồm 24 FPS (tiêu chuẩn điện ảnh), 30 FPS (video thông thường), 60 FPS (mượt mà) và 120 FPS trở lên (gaming chuyên nghiệp).

2. Refresh Rate (Hz) là gì?

Khác hoàn toàn với FPS được sinh ra từ bên trong bo mạch cấu hình, refresh rate (tần số quét) lại là một đặc tính phần cứng thuần túy của tấm nền màn hình. Nó thể hiện số lần mà màn hình có thể làm tươi, cập nhật và làm mới lại hình ảnh hiển thị trong vòng một giây hằng ngày. Đơn vị đo của tần số quét là Hertz (Hz).

Trung lấy ví dụ số cụ thể cho bạn dễ hiểu liền: Một chiếc màn hình tiêu chuẩn 60Hz sẽ lật hình 60 lần/giây, còn màn hình flagship cao cấp 120Hz hay 240Hz sẽ chớp nháy cập nhật hình ảnh đến 120 hoặc 240 lần/giây. Tần số quét càng cao thì độ mượt hiển thị ngoài mắt càng mướt, đồng thời giúp triệt tiêu độ trễ đầu vào (input lag), khiến mỗi thao tác bấm phím hay vuốt chạm hằng ngày của bạn đều cho phản hồi ngay lập tức.

3. Bảng so sánh trực quan giữa Frame Rate vs Refresh Rate

Để bạn không bị rối bời trước hai thông số Hz và FPS khi đi mua máy hằng ngày, Trung đã tổng hợp lại bảng so sánh ngắn gọn, bình dân từ ai đọc cũng hiểu ngay dưới đây:

Mạch điều khiển dải tần số quét cao trên smartphone rất dễ đổ bệnh đơ liệt cảm ứng hoặc nhấp nháy sọc nhòe sau va đập. Nếu kính ngoài bị nứt nhưng phôi hiển thị bên dưới vẫn sáng đẹp, bạn hãy tự kiểm tra lỗi tại nhà qua bài viết này: Sửa màn hình điện thoại: Khi nào tự xử được, khi nào phải mang qua FU Mobile?.

4. Mối quan hệ mật thiết giữa FPS và số Hz hằng ngày

Mặc dù là hai thông số độc lập do hai linh kiện khác nhau gánh vác, nhưng giữa FPS và Hz luôn có một sợi dây liên kết vô cùng chặt chẽ. Khi bạn dùng máy hằng ngày, hệ thống sẽ rơi vào một trong ba kịch bản thực tế sau:

• Khi FPS bằng hoặc thấp hơn số Hz (FPS ≤ Hz): Đây là trạng thái lý tưởng và an toàn nhất. Hình ảnh hiển thị ra ngoài mắt vô cùng êm ái, mượt mà và máy không bị lãng phí tài nguyên xử lý vô ích.
• Khi FPS vượt quá ngưỡng Hz của màn hình (FPS > Hz): Kịch bản này rất hay gặp khi anh em xài máy cấu hình khủng nhưng cắm vào màn hình 60Hz đời cũ. Lúc này, GPU vẽ ảnh quá nhanh trong khi màn hình lật hình không kịp, dẫn đến hiện tượng hai khung hình cũ và mới bị đè chồng lên nhau, gây ra lỗi gãy ngang hình ảnh rất khó chịu.
• Khi FPS thấp hơn rất nhiều so với Hz (FPS < Hz): Trường hợp này xảy ra khi bạn sở hữu một chiếc màn hình 120Hz xịn sò nhưng con chip bên trong lại quá yếu, chỉ gánh nổi game ở mức 30 FPS. Lúc này, bạn sẽ không bao giờ tận dụng được độ mượt của màn hình cao cấp vì phôi hiển thị hằng ngày phải quét lặp đi lặp lại những khung hình cũ giống nhau.

Hiện nay, các dòng smartphone trang bị màn hình OLED hay Super AMOLED cao cấp hằng ngày đều đã được đẩy tần số quét lên mức 90Hz hoặc 120Hz cực kỳ phổ biến. Song song đó, các tựa game mobile quốc dân như PUBG Mobile hay Genshin Impact cũng đã tung ra các bản cập nhật hỗ trợ mức cấu hình 60 FPS, 90 FPS hay thậm chí là 120 FPS để tận dụng phần cứng mới.

Tuy nhiên, đứng ở góc độ một người thợ sửa máy hằng ngày, Trung cần lưu ý anh em một điều xương máu: Khi bạn kích hoạt bộ đôi combo màn hình 120Hz đi kèm với mức game đồ họa 60 FPS hoặc 90 FPS, con chip đồ họa và tấm nền hiển thị sẽ phải vắt kiệt sức lao động. Việc này khiến điện thoại của bạn tụt pin nhanh hơn đáng kể và sinh ra lượng nhiệt rất lớn ở mặt lưng máy.

Trong trường hợp màn hình đã chấn thương phần cứng quá nặng hoặc liệt cảm ứng hoàn toàn, bạn hãy mang máy ghé tiệm để anh em kỹ thuật hỗ trợ sửa điện thoại lấy ngay, báo đúng giá trước mặt khách và kiểm tra lỗi hoàn toàn miễn phí nhé. tại FU Mobile, Trung luôn cam kết chỉ thay thế phôi màn đạt chuẩn chất lượng cao để khôi phục trọn vẹn thông số hiển thị gốc, đảm bảo không làm suy giảm độ mượt mà của máy.

Hy vọng những lời chia sẻ thật tình từ trải nghiệm làm nghề của Trung đã mang lại nhiều thông tin bổ ích giúp bạn hiểu sâu bản chất so sánh frame rate vs refresh rate.