Ảnh RAW là gì? Khi nào nên và không nên chụp ảnh RAW?

Ảnh RAW là gì thì nói ngắn gọn cho anh em dễ hiểu: đó là một định dạng ảnh “thô” 100%, giữ nguyên vẹn toàn bộ dữ liệu gốc từ cảm biến máy ảnh hay điện thoại mà chưa qua bất kỳ một phần mềm hay thuật toán tự động chỉnh sửa nào hết. 

Tại FU Mobile, anh em kỹ thuật bên mình khi test máy hay đi chụp ảnh hằng ngày luôn ưu tiên định dạng này để có được chất lượng ảnh cao nhất. Nên trong bài này, Trung Tử Tế sẽ giải thích thật đơn giản ảnh RAW là gì, nó khác ảnh JPG chỗ nào và cách bật trên điện thoại, để anh em đọc xong là tự tin hiểu rõ, khỏi bị rối vì các thuật toán công nghệ.

1. Ảnh RAW là gì?

Ảnh RAW (tiếng Anh nghĩa là "thô", chưa xử lý) là tệp ảnh kỹ thuật số lưu trữ toàn bộ dữ liệu gốc thu được từ cảm biến hình ảnh của điện thoại hoặc máy ảnh ngay khi bạn bấm nút chụp.

• Khác với các định dạng ảnh thông thường, ảnh RAW hoàn toàn không bị nén dữ liệu và không bị can thiệp bởi các bộ lọc màu tự động của máy. Nó giữ lại toàn bộ thông tin gốc về ánh sáng, màu sắc và độ tương phản.
• Trong kỷ nguyên nhiếp ảnh di động, việc điện thoại hỗ trợ chụp ảnh RAW giúp người dùng sở hữu nguồn dữ liệu hình ảnh chất lượng nhất, phục vụ tối đa cho việc xử lý hậu kỳ chuyên sâu mà không làm giảm chất lượng ảnh.

Để file ảnh RAW của bạn có chiều sâu và phông nền phía sau được tách bạch, mượt mà nhất, việc kết hợp với một ống kính có khẩu độ camera lớn (như f/1.7 hoặc f/1.8) là yếu tố quyết định.

2. Sự khác nhau giữa ảnh RAW và ảnh JPG

Rất nhiều anh em hay thắc mắc: "Ủa chụp RAW với chụp JPG thông thường khác nhau thế nào?". Anh em cứ nhìn vào cái bảng so sánh ngắn gọn, trực quan dưới đây của Trung là hiểu liền:

3. Những ưu điểm vượt trội của ảnh RAW anh em cần biết

Không phải tự nhiên mà dân làm hình ảnh chuyên nghiệp lại ưu tiên file RAW. Theo trải nghiệm thực tế hằng ngày của mình, định dạng này sở hữu những ưu điểm rất lớn:

3.1 Khả năng cứu sáng tối ưu cho các vùng tương phản mạnh

Khi anh em chụp hình trong điều kiện ngược sáng hoặc thiếu sáng, ảnh thường bị tình trạng vùng trời thì quá chói (cháy sáng) mà mặt mũi chủ thể thì quá tối. Với ảnh RAW, nhờ dải nhạy sáng (dynamic range) cực rộng, anh em chỉ cần điều chỉnh thanh Exposure hay Shadows trên phần mềm là chi tiết ở cả vùng tối và vùng sáng sẽ hiển thị lại rõ ràng, sắc nét.

3.2 Giữ trọn vẹn độ sâu màu sắc

Ảnh RAW hỗ trợ độ sâu màu lên tới 12-bit hoặc 16-bit, chứa hàng tỷ sắc độ màu khác nhau (trong khi JPG chỉ có 8-bit). Yếu tố này giúp anh em khi thay đổi tông màu, chuyển đổi sắc độ từ nóng sang lạnh luôn đạt được độ mượt mà tối đa, các dải màu chuyển tiếp tự nhiên và không bị loang lổ.

Khi chụp các vật thể ở xa bằng định dạng RAW, hãy chắc chắn rằng bạn đang sử dụng tính năng zoom quang học để giữ lại trọn vẹn chi tiết gốc, tránh việc ảnh bị vỡ hạt do dùng zoom số.

3.3 Chỉnh sửa không làm thay đổi dữ liệu gốc

Một điểm Trung đánh giá rất cao là mọi thao tác căn chỉnh màu sắc, ánh sáng trên file RAW thực chất chỉ được lưu đè lên một tệp phụ đi kèm. File ảnh gốc ban đầu vẫn giữ nguyên vẹn 100%. Nếu anh em chưa ưng ý với kết quả chỉnh sửa, chỉ cần bấm nút "Reset" là ảnh quay về trạng thái nguyên bản như lúc mới bấm máy.

Mẹo nhỏ của Trung: Khi anh em chép file RAW vào máy tính, tùy theo hãng máy mà nó sẽ có định dạng đuôi file khác nhau. Ví dụ Canon là .CR2 hoặc .CR3, Sony là .ARW, Nikon là .NEF... Anh em cứ yên tâm, tất cả đều là ảnh RAW thôi, không có gì lạ đâu nhé!

4. Hướng dẫn cách bật chụp ảnh RAW trên điện thoại

Hiện tại, tính năng chụp ảnh chuyên nghiệp này đã được tích hợp sẵn trên các dòng smartphone phân khúc cao cấp. Tuy nhiên, không phải điện thoại nào cũng có sẵn nút này đâu nhé.

Để mình liệt kê nhanh những dòng máy phổ biến có hỗ trợ ảnh RAW hiện nay cho anh em dễ đối chiếu:

• Hãng Apple: Chỉ xuất hiện trên các dòng iPhone có chữ "Pro" hoặc "Pro Max" từ đời iPhone 12 trở lên (ví dụ: iPhone 12 Pro/Pro Max, iPhone 13 Pro/Pro Max... cho đến các dòng mới nhất bây giờ). Bản thường và bản Plus sẽ không có nút này.

• Hãng Samsung: Các dòng flagship đầu bảng như dòng Galaxy S (từ S20, S21... đến S25, S26 Ultra) và dòng màn hình gập cao cấp Galaxy Z Fold đều sở hữu tính năng này.

• Các hãng Android khác (Xiaomi, Oppo, Vivo): Hầu hết các dòng máy thuộc phân khúc cận cao cấp và cao cấp chuyên về chụp ảnh (có chế độ Chụp chuyên nghiệp - Pro Mode) đều được trang bị.

Nếu máy của bạn nằm trong nhóm trên, anh em có thể tự kiểm tra và kích hoạt theo các bước sau:

4.1 Trên điện thoại iPhone 

Tính năng này hỗ trợ cho các dòng iPhone bản Pro trở lên (từ dòng iPhone 12 Pro đến các dòng mới nhất hiện nay).

• Bước 1: Vào ứng dụng Cài đặt trên máy.
• Bước 2: Kéo xuống tìm mục Camera.
• Bước 3: Chọn mục Định dạng.
• Bước 4: Tại ô Apple ProRAW, anh em gạt thanh trạng thái sang màu xanh. Khi mở app chụp ảnh, nhớ bấm vào chữ RAW ở góc màn hình để kích hoạt.

4.2 Trên điện thoại Samsung

Các dòng flagship của Samsung như Galaxy S series đều sở hữu tính năng này.

• Bước 1: Vào ứng dụng Camera mặc định, chọn Biểu tượng bánh răng (Cài đặt).
• Bước 2: Chọn mục Tùy chọn ảnh nâng cao (Format and advanced options).
• Bước 3: Bật nút Định dạng ảnh RAW hoặc Định dạng ảnh RAW và JPEG. Khi chụp, anh em vuốt sang mục Khác và chọn chế độ Chụp chuyên nghiệp (Pro Mode) để máy xuất file RAW.

5. Khi nào nên và không nên sử dụng ảnh RAW?

Mặc dù chất lượng rất cao, nhưng mình luôn khuyên anh em nên cân nhắc nhu cầu sử dụng thực tế để tối ưu hóa bộ nhớ điện thoại.

• Nên dùng khi: Anh em chụp phong cảnh du lịch (hoàng hôn, bình minh), chụp ngược sáng, chụp đêm, hoặc chụp ảnh sản phẩm, ảnh chân dung ngoại cảnh. Những trường hợp xác định tấm ảnh quan trọng và cần đầu tư công sức hậu kỳ chuyên sâu thì hãy bật.
• Không nên dùng khi: Chụp lưu niệm nhanh, chụp đồ ăn, scan giấy tờ, tài liệu hằng ngày... Trường hợp này cứ để định dạng JPG chụp một phát ăn liền cho nhẹ máy, lưu trữ và chia sẻ nhanh chóng anh em ạ.

Nếu anh em đang dùng máy ngon mà cụm camera điện thoại gặp vấn đề như bị mờ, đốm, rung hoặc lỗi không mở được chế độ chuyên nghiệp để chụp RAW, cứ mang qua FU Mobile, anh em kỹ thuật bên Trung Tử Tế sẽ hỗ trợ kiểm tra, xác định đúng pan bệnh và báo giá thay camera rõ ràng trước khi làm, đảm bảo dịch vụ sửa điện thoại minh bạch, không vẽ bệnh.

Hy vọng bài viết này đã giúp anh em hiểu rõ bản chất của ảnh RAW là gì để ứng dụng hiệu quả vào công việc và sở thích hằng ngày. Cảm ơn anh em đã quan tâm bài viết của Trung!